Święta Bożego Narodzenia

Święta Bożego Narodzenia

„Cicha noc, święta noc,
Pastuszkowie od swych trzód
Biegną wielce zadziwieni
Za anielskim głosem pieni
Gdzie się spełnił cud”.

Jestem tradycjonalistką i Święta Bożego Narodzenia są dla mnie czasem spędzonym z rodziną, przy suto zastawionym wigilijnym stole, w odświętnych strojach, z mnóstwem lampek na choince, kompotem z suszu oraz kolędami i pastorałkami grającymi w tle.

Jest to magiczny czas, pełen rodzinnego gwaru, radości, wewnętrznego wyciszenia i wielkiej miłości wypełniającej całą przestrzeń dookoła nas.

Dwanaście potraw, dzielenie się opłatkiem, choinka, Święty Mikołaj, sianko pod obrusem, jeden pusty talerz dla nieobecnych – to wszystko tworzy jedyny w swoim rodzaju niepowtarzalny klimat. Jak widać na zdjęciu powyżej co poniektórzy nie mogą doczekać się prezentów i nie oglądając się na resztę rodziny świetnie sobie radzą sami. A zastawialiście się może kiedyś nad symboliką Świąt Bożego Narodzenia? Poniżej znajdziecie opisy podstawowych symboli.

Dzielenie się opłatkiem

Odnosi się do Ostatniej Wieczerzy, gdzie Pan Jezus dzielił się chlebem ze swoimi uczniami. Opłatek jest symbolem pojednania, przebaczenia, przyjaźni i miłości. Dla zainteresowanych dodam, że opłatek robi się z białej mąki, wody, bez dodatku drożdży, jest niekwaszony i niesolony. Osoby uczulone na gluten mają również dostępne opłatki bezglutenowe.

12 potraw

Według dawnego zwyczaju na wigilijnym stole powinny znaleźć się wszystkie płody ziemi. W związku z tym jest 12 potraw, których trzeba spróbować, co ma zapewnić szczęście przez cały rok.

Choinka

Drzewo (zwłaszcza iglaste) jest symbolem życia, płodności, odradzania się i trwania. W dawnych czasach na wsiach wyrąbanie choinki i przyniesienie jej do domu uważano za kradzież cząstki z innego świata, którym był las – taki uczynek miał przynieść „złodziejowi” szczęście.

Ozdoby choinkowe

Kiedyś robiło się je ze słomy, kolorowych bibułek, srebrzonych i złoconych orzechów, suszonych owoców, wydmuszek, szyszek, cukierków, wypiekanych ciast i lukrowanych pierników. Teraz są zrobione z kolorowych i ozdobnych szkieł, cekinów, plastiku, folii metalizowanej. Chociaż mam nadzieję, że jednak zwyczaj robienia łańcuchów z kolorowego papieru jeszcze przetrwał.

  • Gwiazda Betlejemska umieszczana od zawsze na szczycie choinki ma pomagać w powrotach do domu.
  • Lampki choinkowe (kiedyś świeczki) bronią dostępu złym mocom oraz odwracają nieżyczliwe spojrzenia ludzi i złe uroki. W symbolice religijnej oznaczały Chrystusa, który był światłem dla pogan.
  • Łańcuchy symbolizują wzmacnianie więzi rodzinnych oraz chronią dom przed kłopotami.  W symbolice religijnej mają przypominać o zniewoleniu grzechem.
  • Dzwoneczki oznaczają dobre nowiny i radosne wydarzenia.
  • Anioły mają opiekować się domem.

Święta Bożego Narodzenia

Święty Mikołaj

W zależności od regionu może być to Dzieciątko (Górny Śląsk), Gwiazdor (Wielkopolska, Kujawy, Pomorze), Dziadek Mróz ( Kresy Wschodnie), Aniołek (Galicja).

Święty Mikołaj nie jest do końca postacią fikcyjną. Najprawdopodobniej urodził się w III wieku w Turcji w mieście Patara, a później został biskupem azjatyckiego portowego miasta Miry. Był to człowiek o wielkim i dobrym sercu, który niósł pomoc wszystkim potrzebującym i rozdał im cały swój majątek. Jego pomoc była bezinteresowna, często anonimowa. Szczególną pomoc niósł dzieciom, które obdarowywał upominkami. Zmarł w roku 350. Jego relikwie znajdują się w jego sanktuarium w południowych Włoszech w mieście Bari. To właśnie na pamiątkę jego dobroci powstał zwyczaj obdarowywania się prezentami.

Ze Świętym Mikołajem związana jest legenda o Trzech Córkach – Ojciec dziewczyn popadł w skrajną nędzę i postanowił sprzedać swoje trzy córki do domu publicznego. Wydać za mąż ich nie mógł, bo nikt nie chciał panien bez posagu. Mikołaj postanowił pomóc trzem siostrom i pod osłoną nocy, przez trzy noce, wrzucał im przez komin pieniądze, które wpadały do pończoch i trzewików, suszących się przy kominku. To właśnie stąd powstał zwyczaj wystawiania i zawieszania przy kominkach butów lub skarpet na prezenty.

Jemioła

Zazwyczaj wieszana nad drzwiami zapewnia pokój, miłość i szczęście domowi. Dodatkowo z Anglii przywędrował do nas zwyczaj całowania się pod jemiołą, co ma mężczyźnie zapewnić płodność – roślina uważana jest bowiem za afrodyzjak o magicznych właściwościach.

Zwierzęta mówiące ludzkim głosem

Dawniej wierzono, że na tę jedną jedyną noc w roku zwierzęta otrzymują duszę i dar mowy, by móc w pełni cieszyć się z narodzin Jezusa i dlatego im również dawano opłatek.

 


 

Święta Bożego Narodzenia zaczynają się od dnia poprzedzającego rocznicę narodzin Jezusa, czyli od Wigilii – wieczór 24 grudnia. W tym właśnie dniu sprzątano domy, dekorowano je snopami zboża, które ustawiano w kątach pokoi, ponieważ miały symbolizować pomyślność i dostatek. Izby ozdabiano iglastymi gałązkami zwanymi podłaźniczkami.

Obecny zwyczaj ubierania choinki pojawił się w Polsce dopiero w XVIII wieku i przyszedł do nas z Niemiec. Punktem kulminacyjnym Wigilii jest uroczysta rodzinna kolacja, do której zasiadamy po pojawieniu się na niebie pierwszej gwiazdki, która symbolizuje Gwiazdę Betlejemską zwiastującą narodziny Jezusa i prowadzącą Trzech Króli do stajenki. A wieczorem już objedzeni, cieszący się z prezentów i trochę zmęczeni udajemy się o północy do kościoła na Pasterkę.

Ciekawostki:

  • Powołując się na książkę Marii Ziółkowskiej „Szczodry wieczór, szczodry dzień: obrzędy, zwyczaje, zabawy”. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989, s. 149 przytoczę fragment, że „Brzmi to wręcz niewiarygodnie, ale jest udowodnionym faktem, że przez pierwsze trzysta lat istnienia chrześcijaństwa nie obchodzono Bożego Narodzenia i nawet nie interesowano się datą urodzin Jezusa”. W Ewangeliach nie występuje data narodzin Jezusa Chrystusa. Najstarszym znanym obecnie autorem, który pisał o jego narodzinach, jest Hipolit Rzymski. W Komentarzu do Księgi Daniela z 204 roku (4,23,3) napisał „Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, w którym narodził się w Betlejem, miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi”, czyli 25 grudnia.
  • W 2003 r. w Polsce episkopat podtrzymał zniesienie obowiązku postu w Wigilię specjalnym dokumentem i obecnie post w Wigilię jest jedynie zalecany, a wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać jedynie we wszystkie piątki całego roku.


Nikt jeszcze nie napisał komentarza

Dodaj własny

Dodaj komentarz

X
- Enter Your Location -
- or -
  • Facebook
  • Google+
  • Twitter